Robin Patijn - Farawayistan

Historie rondom het IJsselmeer — De LF Zuiderzeeroute

joiseyshowaa (CC BY-SA 2.0)

Historie rondom het IJsselmeer — De LF Zuiderzeeroute

Toerfiets Collectie van Robin Patijn - Farawayistan

Neem een diepe duik in de rijke historie van de voormalige Zuiderzee. De havens van Amsterdam en Hoorn waren tijdens de hoogtijdagen van de VOC in de Gouden Eeuw belangrijke handelsplaatsen. Plekken als Volendam en Lemmer waren levendige vissersdorpjes. Maar toen de mens de strijd tegen het water eindelijk won met de voltooiing van de Afsluitdijk, veranderden de steden en landschappen rondom de Zuiderzee voorgoed. In acht etappes en 440 kilometer ga je weer even terug in de tijd. Terug naar knusse vissersdorpjes, eeuwenoude handelssteden en fraaie natuur.

De route start in de Amsterdamse wijk Zeeburg. Parkeren in Amsterdam is bijzonder lastig. Makkelijker is om per trein naar Amsterdam te reizen. Vanaf het centraal station is het maar een klein stukje naar de startlocatie. Ik heb ervoor gekozen om de ronde met de richting van de klok mee te fietsen. Uiteraard kun je er ook voor kiezen om het rondje andersom af te leggen. Misschien biedt de weersvoorspelling, en meer specifiek de windrichting, de doorslaggevende factor voor de juiste rijrichting.

De gemiddelde dagafstanden zijn met circa 50 kilometer relatief kort. De route is daarom zeer geschikt voor een heerlijk ontspannen fietsavontuur. De langste etappe is de dag waarop je de Afsluitdijk oversteekt. De komende jaren reis je met een speciale busdienst over deze 32 kilometer lange waterkering. Maar ooit komt een dag, wanneer de werkzaamheden van Rijkswaterstaat zijn voltooid, dat jij er weer overheen kunt fietsen. Iedere etappe finisht in een stad(je) met voldoende voorzieningen. Een kop koffie, lunch of hotelkamer is dan ook nooit ver weg. Kampeerplekken vind je doorgaans iets buiten de centra.

Geniet van de weidse polderlandschappen, karakteristieke boerderijen, indrukwekkende hanzesteden, slaperige vissersdorpjes, statige pakhuizen, imposante waterwerken en nog veel en veel meer. Veel plezier!

Op de kaart

Tours & Highlights

    Gemiddeld
    02:59
    52,2 km
    17,5 km/h
    60 m
    60 m
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau.

    De rit van vandaag start vanuit het meest oostelijk gelegen stukje van Amsterdam: IJburg. Je kunt de wateren van de voormalige Zuiderzee al bijna aanraken. Maar voordat het zover is moet je eerst de Schellingwouderbrug over. Na nog geen drie kilometer is het al zo ver: water in zicht.

    Het eerste dorpje langs de Waterlandse Zeedijk is Durgerdam. Voordat de Zuiderzee werd afgesloten was het dorp een belangrijke haven. Hier vlakbij ligt het eilandje Pampus. Vroeger was dit een zandbank die voor veel overlast voor zwaarbeladen schepen zorgden. De kapiteins moesten wachten totdat het vloed werd, dit wachten werd voor Pampus liggen genoemd.

    Het deel van route naar Monnickendam loopt verder landinwaarts. Hier zie je goed waarom het gebied Waterland heet. Overal waar je kijkt zie je sloten, meren, kanalen, water en land. De historische haven Monnickendam van dit vroegere vissersdorp is de perfecte plek om een verse haring te happen.

    De route slingert zich een weg verder naar het noorden. Aan je rechterkant zie je het voormalige eiland - en nu schiereiland - Marken liggen. Circa halverwege de route fiets je Volendam binnen. Volendam is behoorlijk toeristisch. Volendam is later gesticht dan de omliggende dorpen als luxe buitenwijk voor welvarende mensen. De pracht en praal zie je dan ook terug in de deftige straten en statige grachtenpanden.

    De route loopt verder noordwaarts. Met ruim 50 kilometer in de benen is Hoorn de eindbestemming. Deze vroegere handelsstad heeft maar liefst 420 rijksmonumenten. Genoeg te zien dus. Hotels vind je er in iedere prijsklasse. Ook kamperen behoort tot de mogelijkheid, maar campings liggen iets buiten het centrum.

    Gemiddeld
    02:49
    49,7 km
    17,7 km/h
    50 m
    50 m
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau.

    In de rit tussen Hoorn en Medemblik waan je je voor even terug in de Gouden Eeuw. Via een prachtige weg langs de historische havens van Hoorn fiets je richting westen. Navigeren is eenvoudig tijdens de komende kilometers. Het enige wat je hoeft te doen is de oever van het Markermeer volgen.

    Het fietspad leidt je naar Enkhuizen. Hier is de historie en rijkdom van de Gouw Eeuw nog goed zichtbaar. Enkhuizen was een van de meest welvarende steden van de bloeiperiode tussen 1575 en 1675. Dit was namelijk de standplaats van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Deze onderneming had monopolie op de handel met Azië. De welvaart zie je bijna op iedere hoek van de straat terug.

    Nog zo’n plek waar dit goed terug te zien is, is het Zuiderzeemuseum. Een leuke stop op de route. Hier kom je alles te weten over de cultuurhistorie van het vroegere leven aan de Zuiderzee. Met de tentoonstelling 'Reis rondom de Zuiderzee' bereid je je alvast een klein beetje voor op jouw reis langs deze zee.

    Je vervolgt je weg richting de eindbestemming Medemblik. De oudste stad van West-Friesland is een stuk gemoedelijker dan Volendam, Hoorn en Enkhuizen. Plof neer op een van de terrassen voor een drankje voordat je incheckt in een hotel. De leukste accommodaties liggen ten noorden van de Westerhaven. Rondom Medemblik liggen diverse campings.

  • Meld je aan om dit soort plekken te ontdekken

    Krijg aanbevelingen over de beste singletracks, bergtoppen en vele andere mooie outdoorplekken.

  • Gemiddeld
    04:02
    70,6 km
    17,5 km/h
    70 m
    70 m
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau.

    Deze Tour tussen Medemblik en Workum loopt grotendeels over een van Nederlands meest indrukwekkende bouwwerken: de 32 kilometer lange Afsluitdijk. Via de waterkering die de Zuiderzee tot het IJsselmeer heeft omgeturnd fiets je naar de provincie Friesland.

    Maar voordat het zo ver is, heb je nog een aantal kilometers door Noord-Holland te goed. Alsmaar rechtdoor over de Zuiderdijkweg. Na 16 kilometer kom je aan bij een bijzondere plek. Het Robbenoordbos en aangrenzende Dijkgatbos vormen namelijk een van de weinige plekken waar je een cluster van elzen en berken vindt. Dit is een van de weinige bossen in het Noord-Hollandse polderlandschap.

    Aan de overzijde van de Zuiderhaven ligt ‘ie dan: de Afsluitdijk. In 1916 vond een hevige overstroming van de Zuiderzee plaats. Daarop werd besloten om dit mega project uit te voeren. In 1932 werd de dijk voltooid en werd het achterliggende gebied tegen overstromingen beschermd. Niet alleen werd de Zuiderzee afgesloten, maar ook kun je sneller en eenvoudiger van Noord-Holland naar Friesland reizen.

    Een van de eerste Friese stadjes die je bereikt is Makkum. Dit historische vissers- en watersportdorp telt vele beschermde dorpsgezichten. Vooral rondom de sluis vind je vele statige huizen en gebouwen. Vroeger werd Makkum de ‘Poort naar de Zuiderzee’ genoemd. Campings en hotels in de omgeving vind je er volop. Het vinden van een slaapplek moet geen enkel probleem opleveren.

    Gemiddeld
    03:06
    54,0 km
    17,4 km/h
    80 m
    80 m
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau.

    In de etappe tussen Workum en Lemmer daal je dieper af door Fryslân en passeer je maar liefst drie van de elf Friese Elfsteden - startlocatie Workum meegerekend.

    Vanuit Workum fiets je een stukje verder landinwaarts. Pas vanaf Hindeloopen fiets je weer langs het water. Hindeloopen is overigens de volgende in een serie van drie Friese Elfsteden die je aandoet. Het maken van een korte stop is aangeraden. Hindeloopen dateert uit de 13de eeuw en is in de prijzen gevallen in de categorie ‘mooiste dorpen van Europa’. Je vindt er veel bezienswaardigheden uit de rijke scheepvaartgeschiedenis.

    Via een serie aan dijken fiets je langs de oostelijke oever van het IJsselmeer. In sommige gevallen ligt het fietspad bovenop de dijk. Hier heb je een fraai uitzicht over het open water en polders. Stavoren is de volgende halte van de Friese Elfsteden. Deze fraaie voormalige Hanzestad vormt de uitgelezen plek voor een korte pauze.

    Vanaf Stavoren buigt de route af en fiets je richting het oosten. De route slingert door een waterrijke omgeving en prachtige natuur. Een andere leuke stop is De Sondeler Leijen. Dit eeuwenoude natuurgebied is ontstaan door een overstroming van de Zuiderzee. Vanuit de vogelkijkhut kijk je uit over meren en rietlanden. In ieder seizoen zie je hier andere vogelsoorten. Neem de verrekijker mee!

    De finish van vandaag ligt in het pittoreske en gezellige Lemmer. Een must-see is het UNESCO Woudagemaal. Hotel, bed & breakfast of camping, het behoort allemaal tot de opties in Lemmer. In de zomermaanden kan het hier best druk zijn. Je boekt dus bij voorkeur een accommodatie vooraf tijdens deze periode.

    Zwaar
    03:05
    53,7 km
    17,5 km/h
    80 m
    90 m
    Zware fietstocht. Goede conditie vereist. Het is mogelijk dat je in delen van de Tour met je fiets moet lopen.

    De route van vandaag, die tussen Lemmer en Kraggenburg, wordt een bijzondere. Voor het eerst in de Collectie verlaat je namelijk de oevers van het IJsselmeer. De route volgt de oude contouren van de Zuiderzee en die loopt, hoe gek dat ook klinkt, dwars over land.

    Werp vanuit Lemmer nog maar eens een goede blik op het water, want dit zie je voorlopig niet meer terug. Toch voert de route voor grote gedeelten op of over dijken. Hoe kan dit vraag je je af? Je fietst over de oude dijken die vroeger bescherming boden tegen de Zuiderzee, nog voordat de Noordoostpolder is ontstaan. Dit stuk land is helemaal man-made en ingepolderd.

    Een grappig fenomeen op de route waar je dit goed ziet is de haven van Kuinre. Vroeger was dit een drukke haven waar schippers vanuit allerlei windstreken kwamen om handel te bedrijven. Nu ligt de haven midden in het Kuinderbos. Om de restanten van de haven te bekijken, moet je een paar honderd meter van de route afwijken. De haven staat aangegeven met borden.

    Het fietspad leidt door uitgestrekte weilanden en een zee van groen gras. Je fietst vlak langs de provinciegrens tussen Flevoland en Overijssel. Af en toe maak je een sprongetje van de ene provincie naar de andere, en ook weer terug.

    Na circa 40 kilometer arriveer je in Vollenhoven. De haven doet weer een beetje terugdenken aan de Zuiderzee. In de 19de eeuw vertrokken vissers vanuit de haven op jacht naar haring. De finish van vandaag ligt iets verderop - in Kraggenburg. In en rondom dit dorp liggen een aantal hotels en campings.

    Gemiddeld
    03:23
    58,7 km
    17,4 km/h
    80 m
    70 m
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau.

    In etappe nummer zes zigzag je van Kraggenburg naar Elburg. De route voert verder door de Noordoostpolder. Het landschap is zo plat als een dubbeltje en onderweg wachten enkele indrukwekkende bezienswaardigheden.

    Via een lus van de startlocatie kom je al snel aan bij de eerste Highlight. Na ruim 17 kilometer ligt het voormalige schiereiland Schokland. Voordat de Noordoostpolder werd ingepolderd, lag dit eiland in de Zuiderzee. Tijdens storm en hoogwater kreeg het eiland er behoorlijk van langs. In 1859 moesten de oorspronkelijke bewoners zelfs definitief evacueren. De reden waarom deze plek zo interessant is, is door de vele archeologische vondsten die er worden gedaan. En niet te vergeten, de plek is een van de weinige UNESCO werelderfgoederen van Nederland.

    Ter hoogte van de Stormvloedkering Ramspol fiets je niet alleen Overijssel binnen, ook ga je hier naar een ondergrond die niet ooit door de mens is aangelegd door bijvoorbeeld het aanleggen van nieuw land. Via het Ganzendiep bereik je Kampen. Deze nautische stad aan de IJssel barst al sinds de 13de eeuw van de bedrijvigheid. De Middeleeuwse Hanzestad was een populaire plek onder vissers, ambachtslieden en kooplieden. Veel oude gebouwen - zoals de stadspoorten en het oude Raadhuis - herinneren aan de macht en welvaart van voorheen.

    Het fietspad over de Zomerdijk brengt je langs het Drontermeer. Finishen doe je in Elburg. Ook dit is een prachtige oude Hanzestad die ooit uitkeek over de Zuiderzee. Als je op tijd incheckt, heb je tijd over om deze historische stad te verkennen.

    Gemiddeld
    02:58
    51,6 km
    17,4 km/h
    80 m
    80 m
    Veerpont
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau. De Tour bevat een overtocht met een veerpont.

    De rit tussen Elburg en Spakenburg loopt van start tot eind langs de Veluwerandmeren. Je fietst het gros van de etappe langs de voormalige kustlijn van de Zuiderzee. Maar op sommige plekken maak je een kort uitstapje naar het ‘nieuwe land’.

    Starten doe je vanuit de stadsmuren van vierkante vestingstadje Elburg. Een rondje sightseeing is zeer moeite waard. Het lijkt net alsof je door een groot museum fietst. Grappig feitje: het stadje lag vroeger op een andere plek en is in z’n geheel verhuisd. In 1392 gaf de toenmalige hertog opdracht om het stadje te verplaatsen. Elburg is een van de weinige steden waar de kerk niet centraal staat, maar aan de rand.

    De eerste helft van de route loopt via de zuidkant van de Veluwerandmeren. De meren zijn ontstaan na de drooglegging van Flevoland. Ongeveer halverwege de route ligt Harderwijk. Deze oude Hanzestad bevat liefst honderd rijksmonumenten. Het ommuurde gedeelte van de stad is beslist een bezoekje waard!

    Ter hoogte van Harderwijk Zuid maak je een uitstapje naar Flevoland. Met de veerpont tussen Zeewolde en Horst hop je naar de overkant van het water. Het fietspad voert door een bosrijk gebied. Het Horsterwold is het grootste aaneengesloten loofbos van Nederland.

    Niet veel later ben je weer terug op de vertrouwde zuidelijke oever van de Veluwerandmeren. Het restant van de route gaat over een prachtig fietspad pal langs het Nijkerkernauw. De eindbestemming ligt vlakbij de Oude Haven van Spakenburg. Aan de kopse kant van de haven vind je de visafslag. Tijd voor een vers visje terwijl je van het zicht van de haven geniet! Hotels liggen iets verder van de haven, en campings vind je buiten het centrum.

    Gemiddeld
    03:04
    51,2 km
    16,7 km/h
    90 m
    90 m
    Veerpont
    Gemiddelde fietstocht. Goede conditie vereist. Vooral verharde ondergrond. Geschikt voor elk niveau. De Tour bevat een overtocht met een veerpont.

    In de laatste etappe van jouw reis rond de Zuiderzee, heb je nog een aantal fraaie kilometers tegoed. De highlights die je vandaag passeert, zijn misschien wel de mooiste van de hele route. Het beste voor het laatst, nietwaar?

    De route loopt langs de rand van het Eemmeer & Gooimeer. Bij Huizen vind je een aantal stadsstranden. Bij mooi weer kun je een verfrissende duik nemen. Net buiten Huizen ligt het Landgoed Oud Naarden. Het fietspad snijdt hier dwars door een bosrijk gebied aan de oever van het Gooimeer Zuidoever.

    Kort nadat je de Rijksweg A1 bent overgestoken, doemt de vesting van Naarden op. Vanuit de lucht bekeken, maar ook vanaf de fiets, valt direct de vorm van een ster op. Deze vestingstad heeft zes zogeheten bastions. Parkeer de fiets even en loop een rondje over de dubbele stadsmuren.

    Wanneer je Muiderberg voorbij bent, kun je het water van IJsselmeer weer bijna aanraken. Het fietspad tussen Muiderberg en Muiden loopt langs het water en zo is de ronde Zuiderzeeroute bijna voltooid. Maar er wacht nog één spectaculaire bezienswaardigheid: het Muiderslot. Dit is wellicht het meest bekende kasteel van Nederland, juist omdat het zo goed bewaard gebleven is.

    Nog een kleine tien kilometer en dan zit het rondje er echt op. De finish ligt in het Amsterdamse IJburg, de plek waar je 440 kilometer eerder bent begonnen. Hopelijk heb je genoten van de duik in het verleden van de Zuiderzee.

Vind je deze Collectie leuk?

Reacties

    loading

Collectie-statistieken

  • Tours
    8
  • Afstand
    442 km
  • Tijdsduur
    25:24 h
  • Hoogtemeters
    580 m

Dit vind je misschien ook leuk

Robin Patijn - Farawayistan

Historie rondom het IJsselmeer — De LF Zuiderzeeroute