Uitwaaien verzekerd – vijf dijken van routes

Wielren Collectie van Merijn Heijne | Mapmeisters

Om er maar meteen een leuk en leerzaam weetje tegenaan te gooien: wist je dat onze wereldberoemde Afsluitdijk dus helemaal geen echte dijk is, maar een dam? Dat zit namelijk zo volgens Rijkswaterstaat: een dijk scheidt het water van het land en een dam scheidt water van water.

Nog twee leuke dijkweetjes: de oudste dijken in Nederland dateren waarschijnlijk al uit de 11e eeuw en in iedere provincie komt minstens één dijktype voor. Er bestaan namelijk zeewaterkerende, rivierwaterkerende en binnenwaterkerende dijken. Dammen, dijken, hoe je het ook wil noemen, ze zijn geweldig.

Immers, je hebt een mooi weids uitzicht als je bovenop een dijk fietst en het waait er bijna altijd. Dat betekent stoempen tegen de wind in of gratis snelheid met de wind in de rug. En meestal allebei gezien menig meanderende dijk in ons land.

Nog even terug naar Rijkswaterstaat, die de volgende omschrijving voor een dijk hanteert: ‘… een aangelegde verhoging die het achterliggende land beschermt tegen hoogwater en golven.’ Wat een geluk voor ons als fietsers dat Nederland voor een groot gedeelte onder de zeespiegel ligt. Daardoor hebben we namelijk overal dijken liggen. Kortom, uitwaaien verzekerd door heel het land. Ik ging op zoek naar vijf dijken van routes.

In Nijmegen laat ik het prachtige en heuvelachtige achterland voor wat het is. Ik stuur je dit keer langs de Waal. Vanuit Nijmegen fiets je eerst naar het oosten richting de onvolprezen Millinger Theetuin. Stop daar zeker even, maar let vantevoren goed op de openingstijden. Vanuit de Millingerwaard steek je de Waal over met het pontje. Over de Waaldijk fiets je in zo’n 30 kilometer naar de brug bij Ewijk om daarna weer terug in Nijmegen te finishen.

In Zeeland vertrek ik vanuit Terneuzen, eerst een klein stukje naar het oosten langs het water. Daarna via het rustige Zeeuwse binnenland – op enkele fraaie en stuiterende kasseienstroken na – terug naar de kust iets voorbij Nieuwvliet. Via het fietspad langs het water fiets je langs Breskens terug naar Terneuzen.

In de provincie Utrecht is er niet te ontkomen aan de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. Ik start deze Tour in Culemborg. Bij Wijk bij Duurstede pak je een pontje om aan de andere kant te komen en na onder meer het Verdronken Bos (prachtige naam, toch?) steek je even later bij Vianen via de brug de Lek weer over.

Op naar het noorden, met vanuit Leeuwarden een fraaie dijkentocht in Friesland en Groningen. Geen Elfstedentocht, hoewel je wel soms een eindje langs de beroemde schaatsroute fietst. Bij de Waddenzee ga je langs de kust richting Nationaal Park Lauwersmeer. Via Dokkum fiets je weer terug naar Leeuwarden.

Vanuit Enkhuizen fiets je dwars door Noord-Holland over de Westfriese Omringdijk. Trek er een mooie dag voor uit. Misschien wel twee als je het rustiger aan wil doen. De Omringdijk, zo’n 125 kilometer lang, is door de eeuwen heen ontstaan door diverse korte dijken aan elkaar te koppelen. Wel zo handig voor ons als fietsers.

Op de kaart

Tours & Highlights

    Zwaar
    02:37
    68,8 km
    26,2 km/h
    140 m
    140 m
    Veerpont
    Zware rit. Goede conditie vereist. Het is mogelijk dat je in delen van de Tour met je fiets moet lopen. De Tour bevat een overtocht met een veerpont.

    Of je nu met de auto naar Nijmegen komt en parkeert op Kelfkensbos (parkeergarage), met de trein arriveert of met de fiets direct van start kunt, je fietst snel het centrum uit van deze studentenstad aan de Waal. Binnen een paar minuten heb je de drukte van de stad namelijk al verruild voor de rust van de natuur in de Gelderse Poort. Over de Ooijse Bandijk fiets je onder meer langs de Oude Waal, een waar paradijs voor vogels en vogelaars.Via enkele kleine gehuchten en buurtschappen met mooie namen als Tiengeboden en Groenlanden volg je de Ooijse Bandijk naar de Waal, een van de grote rivieren van Nederland. In de buurt van de Bisonbaai is weliswaar geen bizon te bekennen, maar mogelijk wel enkele oerrunderen en konikpaarden. Blijf op veilige afstand mocht je deze dieren onderweg tegenkomen.Langs het water wemelt het overigens van de kleine strandjes en andere leuke plekken om bij mooi weer even te stoppen. Neem gerust de tijd bij deze Tour van iets minder dan 70 kilometer. Vervolg je route even weg van het water over de bochtige Kerkdijk in de richting van de Millingerwaard. Zelf stop ik niet zo graag onderweg, behalve als ik echt zonder eten of drinken kom te zitten, maar voor de prachtige Millinger Theetuin maak ik graag een uitzondering. Deze idyllische plek is soms wellicht wat lastig te bereiken over een onverhard weggetje, maar meestal ook prima te doen op de racefiets en zonder meer de moeite waard! Kijk voor de openingstijden op millingertheetuin.nl.Via het pontje steek je de Waal over en fiets je ten noorden van de Waal onder meer langs een bijzonder kunstwerk. Ik zou er van alles over kunnen vertellen, maar ik weet zeker dat je weet wat ik bedoel als je er eenmaal langsfietst. Het is veel leuker om zonder enige voorkennis dit kunstwerk te ‘ontmoeten’. Daarna is het onder Gendt door naar Lent met een fraai uitzicht op Nijmegen.Bij Ewijk steek je de brug over en fiets je weer aan de zuidzijde van de Waal bovenlangs Beuningen. Geniet van de mooie uiterwaarden en rustgevende vergezichten over de rivier. Misschien heb je hier overigens helemaal geen tijd voor en is het hard werken tegen de wind in of genieten van hoge snelheid met wind mee.Via Weurt en Nijmegen-West ben je weer terug in het stedelijke gebied. Geniet bij mooi weer nog van een welverdiend terrasje op de Nijmeegse Waalkade in de benedenstad. Maar wees gewaarschuwd, het venijn van deze tocht zit voor sommigen wellicht nog in de staart: na fietsmuseum Velorama volgt nog een korte, pittige klinkerklim terug naar Kelfkensbos.

    Gemiddeld
    04:05
    102 km
    25,0 km/h
    110 m
    110 m
    Gemiddelde rit. Goede conditie vereist. Delen van de Tour kunnen onverhard en moeilijk begaanbaar zijn.

    Bij de watersnoodramp in 1953 bleek hoe belangrijk dijken zijn voor ons land. Er is sindsdien heel veel gebeurd en verbeterd om de waterstanden permanent in de gaten te houden en hopelijk tijdig waarschuwingen te geven.Deze Tour vertrekt vanuit Terneuzen (Zeeuws-Vlaanderen). Deze stad is het beste te bereiken met de auto vanuit het noorden door de Westerscheldetunnel of vanuit het zuiden via België. Terneuzen heeft zelf geen treinstation. Het dichtstbijzijnde station is Goes op Zuid-Beveland. Of pak met de fiets de veerboot vanuit Vlissingen naar Breskens en begin je Tour daar, dat kan ook.Vanuit Terneuzen fiets je een paar kilometer langs de Westerschelde, maar je duikt dan al snel het voor mij verrassend diverse en rustige Zeeuwse binnenland in. Verrassend als in kleine weggetjes, dijkjes, doorgaande wegen, kasseien en zelfs ook wat gravel. Met onderweg ook Man Bijt Hond-achtige plaatsnamen, zoals Val en Schapenbout. Zeeland heeft het allemaal. En wind. En water. Ja, dat heeft Zeeland uiteraard ook in voldoende mate. Overigens is deze Tour prima te doen op je racefiets met 25mm-banden.Tijd zat ook om tijdens deze Tour van ruim 100 kilometer je gedachten vrij baan te geven. Probeer onderweg ook maar eens niet te denken aan of mee te neuriën met de liedjes van Zeeuwse bands als BLØF en Racoon. Mij is het althans niet gelukt. En dat werd soms nog knap irritant als hetzelfde liedje telkens weer langskomt in je hoofd. Hier aan de kust…Zoutelande…terwijl dat toch heel ergens anders ligt in Zeeland!Na Schapenbout scheer je langs de zuidkant van Terneuzen richting Philippine. In de buurt van Pyramide (ja, dat bestaat echt) stuiter je over de kasseien van de Smokkelweg, wellicht wel de langste kasseienstrook van Zeeland. En mocht je na de eerste 1,5 kilometer denken dat het voorbij is, helaas, of je nu of links of rechts gaat bij de T-splitsing, de kasseien gaan vrolijk nog even door. Ik heb zelf echt een haat-liefde-verhouding met die rotdingen. Altijd leuk om te doen, minstens zo leuk om er weer vanaf te zijn. Bij IJzendijke in de buurt krijg je overigens nog zo’n heerlijke, maar iets minder lange strook te verduren, geniet ervan!Het wordt wel weer tijd om richting het water te gaan, nietwaar? Na IJzendijke en Schoondijke zet je koers richting Nieuwvliet en daarna is het door de duinen naar Breskens. Vanaf Nieuwvliet is het alleen nog maar langs het water aan je linkerkant, soms ook buitendijks over het getijdenpad. Hopelijk ligt dat er droog bij, dit is echt fantastisch om overheen te kunnen fietsen. Je fietst echt heel dicht langs het water. En mocht je dat niet willen of door het water niet kunnen, dan kun je altijd bovenlangs blijven fietsen.Voorbij Hoofdplaat gaat het in zuidoostelijke richting terug naar Terneuzen. Net voor Terneuzen ga je nog door natuurgebied De Braakman over een prima gravelpad. Slingerend door de industrie en havens kom je weer aan in Terneuzen, maar niet voordat je nog langs de indrukwekkende zeesluizen bent gekomen.

  • Meld je aan om dit soort plekken te ontdekken

    Krijg aanbevelingen over de beste singletracks, bergtoppen en vele andere mooie outdoorplekken.

  • Gemiddeld
    02:24
    70,5 km
    29,3 km/h
    110 m
    110 m
    Veerpont
    Gemiddelde rit. Goede conditie vereist. Voornamelijk goed geplaveide ondergrond en makkelijk begaanbaar. De Tour bevat een overtocht met een veerpont.

    ‘Zullen we een Rondje Lek rijden?’. Voor fietsers in de omgeving van Utrecht (stad en provincie) is dit een vrij normale vraag. Het heeft echter niets te maken met de wens om een binnenbandje te vervangen, wel alles met de wind door je helm en prachtige vergezichten over het water.Deze Tour leidt je langs de Lek en pakt ook een gedeelte van het Amsterdam-Rijnkanaal mee, oftewel het ARK. Dit kanaal verbindt de Amsterdamse haven met het Ruhrgebied in Duitsland en is met zo’n 100.000 schepen per jaar het drukst bevaren kanaal van de wereld.Je begint de Tour in Culemborg, aan de zuidzijde van de Lek. Hier zou je al meteen een pontje naar de overkant kunnen nemen – of weer terug naar Culemborg vanuit Schalkwijk – maar dat doe je nu niet. Je fietst over de Beusichemsedijk via Redichem langs Beusichem. Ook hier pak je nog steeds niet het pontje naar de overkant van de Lek.Je fietst namelijk nog even door over de Lekbandijk. Een bandijk, ook wel winterdijk genoemd, is de dijk langs een rivier die overstroming van omliggende gebieden voorkomt. Anders dan de zomerdijk is de winterdijk hoog genoeg om de hoogst voorkomende waterstanden tegen te houden.Bij de Prinses Marijkesluizen steek je het ARK over en vrij snel daarna pak je het pontje vanuit Rijswijk naar Wijk bij Duurstede. Je fietst in westelijke richting langs enkele boerderijen en pakt dan een uitdagende klinkerstrook langs het kanaal. Als je eenmaal bent uitgestuiterd steek je via de brug het ARK weer over.Je rijdt nu zo’n acht kilometer over de Lekdijk. Probeer drukke dagen hier te vermijden want reken maar dat de Lekdijk door heel veel weggebruikers benut wordt: oldtimers, wielrenners, motoren, wandelaars, noem maar op.Bij Fort Honswijk pak je de Gedekte Gemeenschapsweg naar Werk aan de Korte Uitweg, dat zijn toch prachtige namen? Het wemelt overigens van dergelijke forten in deze omgeving. Een paar kilometer verderop ga je rechtsaf het Elpad op, een prachtig fietspad onder de bomen en langs het Verdronken Bos. Aan het eind ga je linksaf richting de Plofsluis bij Nieuwegein, het meest noordelijke punt van deze Tour.Vanuit het pittoreske Vreeswijk fiets je over de Lekboulevard naar de Jan Blankenbrug bij Vianen. Daar steek je de Lek weer, veilig van de voortrazende auto’s op de A2. De Lekdijk bij Vianen is tot begin 2021 afgesloten vanwege werkzaamheden, je wordt ter plekke omgeleid. Wees gerust, je fietst snel weer langs de Lek.Via Everdingen en Goilberdingen fiets je weer terug naar Culemborg. Een mooie plek om nog even te stoppen is het terras van Werk aan het Spoel, gebouwd tussen 1816-1824 als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Nog geen vijf kilometer later ben je over de dijk weer terug in Culemborg.

    Gemiddeld
    04:29
    124 km
    27,7 km/h
    110 m
    110 m
    Gemiddelde rit. Goede conditie vereist. Voornamelijk goed geplaveide ondergrond en makkelijk begaanbaar.

    Dijken, molens, schaatsroutes, Nationale Parken, het zit allemaal in deze Tour van 124 kilometer door Friesland en Groningen. De start is in Leeuwarden, bij de Elfstedenhal. Vanaf daar fiets je in noordwestelijke richting naar het Leeuwarderbos. Na het bos fiets je langs de Dokkumer Ee (in het Fries: Dokkumer Ie), de trekvaart tussen Leeuwarden en je raadt het al: Dokkum.Het gedeelte tussen Bartlehiem en Dokkum (en vice versa) is onderdeel van de bekende Elfstedentocht. Zou het er ooit weer van komen dat we kunnen genieten van deze geweldige schaatswedstrijd en toertocht met duizenden deelnemers? Dit stuk moeten de schaatsers overigens twee keer afleggen. Ze gaan van Bartlehiem naar Dokkum en weer terug. Het smalle fietspad loopt ook echt pal langs het (schaats)water. Bij het beroemde bruggetje van Bartlehiem moet je wel even van de fiets om te klunen, maar dat draagt alleen maar bij aan het Elfstedengevoel van deze Tour.Via Lichtaard fiets je in noordelijke richting naar de Waddenzee. Bij Holwerd zou je eventueel de boot naar de Waddeneilanden kunnen pakken. In deze Tour laat je deze echter links liggen. Je fietst zo’n 25 kilometer langs de Waddenzee en hou maar vast rekening met wind, veel wind. Wellicht heb je geluk en staat er een stevige bries in je rug via Wierum en Moddergat tot het Groningse Lauwersoog.Na al het eerdere water van de Waddenzee links van je, ligt Nationaal Park Lauwersmeer nu rechts van je. Iets voorbij de helft van deze Tour ben je in Zoutkamp, een mooi dorpje om even te stoppen, wat te eten en je bidon bij te vullen. Net voorbij Zoutkamp verlaat je de provincie Groningen en ben je weer terug in Friesland.Je fiets in oostelijke richting naar Dokkum, je komt er zelfs dwars doorheen. Na Dokkum pak je opnieuw het fietspad langs de Dokkumer Ee. Na zo’n drie kilometer ga je in zuidelijke richting naar Rinsumageest, waarna het nog 25 kilometer fietsen is terug naar Leeuwarden.Op de Bonkevaart fiets je zelfs ook nog even langs de finishboog van de Elfstedentocht. Je krijgt helaas geen officieel kruisje voor deze Tour, maar de handen mogen zeker wel even de lucht in na het volbrengen van deze tocht. De laatste kilometers leiden je door Leeuwarden weer terug naar de Elfstedenhal.

    Gemiddeld
    04:56
    137 km
    27,7 km/h
    140 m
    140 m
    Gemiddelde rit. Goede conditie vereist. Delen van de Tour kunnen onverhard en moeilijk begaanbaar zijn.

    De Westfriese Omringdijk – de naam alleen al lijkt specifiek bedacht voor fietsers – is een 126 kilometer lange dijk, ontstaan door de koppeling van verschillende korte dijken. De regio West-Friesland kent een lange traditie van dijken bouwen om gebieden droog of juist nat te houden. In het begin, al in de tiende eeuw, ging het om korte en lage dijkjes.Door de eeuwen heen werden de dijken steeds steviger en hoger. Door de uiteindelijke drooglegging van sommige gebieden werd de zeewerende functie van de Omringdijk echter steeds minder belangrijk. Met de komst van de Afsluitdijk had het zeewater helemaal geen greep meer op de Omringdijk. Toch wordt het dijkenstelsel nog altijd onderhouden.Deze Tour van bijna 140 kilometer – inderdaad wat langer dan de Omringdijk zelf door de toevoeging van enkele mooie weggetjes en fietspaden – start in Enkhuizen, vlakbij het Zuidermuseum. Mocht je nog puf en tijd hebben na je fietstocht, overweeg een bezoek aan dit museum om iets meer te leren over de historie van deze bijzondere plek. Dat is echter van later zorg, eerst maar eens een fiks eind op de fiets!Vanuit Enkhuizen fiets je met de klok mee over de Zuiderdijk langs het Markermeer naar het historische Hoorn. Sowieso zit deze Tour boordevol historie: de Omringdijk zelf, prachtige plaatsen als Enkhuizen, Hoorn, Alkmaar, Schagen en Medemblik (de oudste stad van West-Friesland, het kreeg stadsrechten in 1289) met hun VOC-geschiedenis, de oude stolpboerderijen onderweg, het gaat de hele dag door.De Omringdijk is dus een grote ronde van ruim 125 kilometer. Op een winderige dag heb je dus vaak wind tegen maar gelukkig ook wind mee. Het is hard werken en soepel doorpeddelen. Na Hoorn fiets je nog een eindje in zuidelijke richting, daarna is het in zo’n 20 kilometer op naar Alkmaar. Mocht je in Alkmaar nog veel energie hebben, dan zijn de fietspaden door de duinen bij Bergen en Schoorl wellicht het overwegen waard als extra ommetje?Vanuit Alkmaar fiets je door naar Schagen. Bij Sint Maarten fiets je rechtdoor over de mooie Nieuwedijk of kies je voor de Valkkogerdijk en Oudedijk. In beide gevallen kom je uit bij Schagerbrug. Je blijft fietsen over mooie en meanderende dijkjes. Kun je je voorstellen hoe het hier eeuwen geleden geweest moet zijn in de strijd tegen het water? En hoeveel straatnaambordjes met -dijk ben je al tegengekomen?Na zo’n 90 kilometer van deze Tour fiets je bij Kolhorn naar het zuiden. Tien kilometer later pak je het prachtige Pannepad, een bochtig gravelpad dwars door de velden, dat ook prima te doen is op de racefiets. Daarna is het door naar Medemblik en over de Dijkweg terug naar Enkhuizen.

Vind je deze Collectie leuk?

Reacties

    loading

Collectie-statistieken

  • Tours
    5
  • Afstand
    502 km
  • Tijdsduur
    18:31 h
  • Hoogtemeters
    620 m

Dit vind je misschien ook leuk